“Covid-19” meslek hastalığı ve iş kazası sayılmalıdır

“Covid-19” meslek hastalığı ve iş kazası sayılmalıdır
20.06.2020
A+
A-

Sağlık Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından 7 Mayıs’ta yayımlanan genelgede, COVID-19 pozitif olan sigortalı çalışanların ‘iş kazası ve meslek hastalığı sigortaları’ kapsamında değerlendirilmeyeceği bildirildi. Ancak meslek örgütleri ve hukukçular, SGK’nın genelgesinin mevcut yasalara ve Yargıtay içtihatlarına aykırı olduğunu belirterek genelgeye karşı hukuki süreç başlattı.

Meslek hastalığı ve iş kazası olarak bildirilen COVID-19 vakalarında sağlık giderlerinin yüzde 100’ü karşılanıyor, geçici ya da kalıcı iş göremezlik durumunda tazminat alınıyor, vefat edenlerin ise yakınlara maaş bağlanıyor.

Koronavirüsün meslek hastalığı veya iş kazası olarak tanımlanmadığı durumlarda ise kişiler tazminat hakkını kaybediyor, hak ve alacakları ödenmiyor ve mirasçıları da herhangi bir hak talep edemiyor.

Meslek hastalığı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun’unda, “Sigortalının çalıştığı veya yaptığı işin niteliğinden dolayı tekrarlanan bir sebeple veya işin yürütüm şartları yüzünden uğradığı geçici veya sürekli hastalık, bedensel veya ruhsal engellilik halleridir” şeklinde tanımlanıyor.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun’unda ise “Mesleki risklere maruziyet sonucu ortaya çıkan hastalık” olarak ifade ediliyor.

Bir hastalığın meslek hastalığı olarak kabul edilebilmesi için, meslek hastalığı ve yapılan iş arasında uygun ‘illiyet’ yani ‘nedensellik bağının’ bulunması gerekiyor.

Yargıtay Haziran 2018 tarihli bir kararında, ‘nedensellik bağını’ şöyle tanımlanıyor:

Eğer işçinin çalıştığı işte çalışmaması halinde hastalığa yakalanmayacağı söylenebiliyorsa bu durumda meslek hastalığı ile yürütülen iş arasında uygun illiyet bağının bulunduğu kabul edilmelidir. Başka bir söyleyişle hizmet akdine göre işverenin işyerinde çalışan işçi, hastalığa, gördüğü işin özellik ve niteliği veya işin yürütüm şartları dolayısıyla tutulmuş ise uygun illiyet bağı mevcuttur.”

İş kazası Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanun’unda, ‘sigortalı çalışanı hemen veya sonradan, bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olay‘ şeklinde tanımlanıyor.

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanun’unda ise, “İşyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olay” hukuken ‘iş kazası’ kabul ediliyor.

SGK’nın genelgesine itiraz eden sendika ve meslek örgütleri, genelgenin tüm bu yasa maddelerine açıkça aykırılık teşkil ettiğini savunuyor.

DİSK Nakliyat-İş Sendikası, SGK’nın genelgesiyle ilgili olarak Danıştay’a yürütmenin durdurulması talebinde bulundu.

Yasalarımıza ve yüksek yargı kararlarına göre, işyerinde çalıştığı, görev yaptığı için hastalığa yakalanmış bir kişinin iş kazası/meslek hastalığı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği pek açıktır. İşyerindeki çalışması, hizmet akdinin gereklerini yerine getirmesi nedeniyle bu hastalığa yakalanan kişi Sosyal Güvenlik Kanunu çerçevesinde iş kazası ve meslek hastalığına uğrayan kişilere sağlanan haklardan yararlanmaları gerekecektir.”

Sendika dava dilekçesinde, Çalışma ve Meslekte Kazanma Gücü̈ Kaybı Tespit Oranı Yönetmeliği ‘Mesleki bulaşıcı hastalıklar’ başlığındaki şu ifadeleri öne çıkarıyor:

Meslekî bulaşıcı hastalıklar Listesinin D Grubunda yer alan bulaşıcı hastalıkların, görülen işin gereği olarak veya işyerinin özel koşullarının etkisiyle oluşması ve enfeksiyonun laboratuvar bulguları ile de kanıtlanması gereklidir. Bu listede yer almayan fakat görülen iş ve görev gereği olarak bulaştığı kesin olarak saptanan diğer bulaşıcı hastalıklar da meslek hastalığı sayılır.”

BBC Türkçe’ye konuşan DİSK/Nakliyat-İş Sendikası avukatı Doğan Erkan, yönetmelikten anlaşılacağı üzere koronavirüsün bir meslek hastalığı olduğunu değerlendiriyor:

Kanunlar her durumu madde madde öngöremez; objektif ve öngörülebilir tarifler yaparlar, kategori tarif ederler. Dolayısıyla koronavirüs markette çalışana kişiye, kargo çalışanlarına, doktorlara yani tüm çalışanlara yaptıkları iş sırasında bulaşan COVID19, meslek hastalığıdır. Bu kişiler pandemide çalıştırılmasaydı, hastalanmayacaklardı. “

Müvekkil sendikanın iş kolunda bulunan işçilerin iş yükü de salgın nedeniyle artmıştır. Sokağa çıkma yasaklarında bile kargı işçileri çalışmaya devam etmektedir. Bu durumda herhangi bir kargo işçisinin bu hastalığa kapılmış olmasının tek bir nedeni olacaktır; o da yaptığı iştir.”

Erkan, Yargıtayın iş yerinden ve iş sözleşmesinden kaynaklı işin yapıldığı esnada geçirilen hastalığın iş kazası sayılması gerektiğine ilişkin pek çok kararı bulunduğunu ve Yargıtay içtihatlarına göre işyerinde geçirilen kalp krizinin bile iş kazası sayıldığını söylüyor.

Bireysel başvuru hakkı neden yetersiz kalıyor?

Çalıştığı için koronavirüs bulaşan bir kişi, iş yeri SGK’ya meslek hastalığı ya da iş kazası olarak bildirimde bulunmasa dahi, hastalığının bir meslek hastalığı olduğunun tespiti için iş mahkemesinde tespit davası açabilir.

Erkan, SGK genelgesinin bu bağlamda hiçbir hukuki öneminin olmadığını çünkü mahkemelerin genelgelere değil yasalara bağlı olduğunu söylüyor.

Öte yandan mağdur kişiler için uzun ve meşakkatli olabilen bu süreç yerine koronavirüsün yaygın bir şekilde meslek hastalığı ve iş kazası olarak kabul edilmesi gerektiği değerlendiriliyor.

Koronavirüse yakalanan Genel Cerrah Salih Cenap Çevli hayatını kaybetmişti. Çevli’nin ailesi iş kazası tespiti için mahkemeye başvurdu.(20.06.2020)

Genel Cerrah Doktor Salih Cenap Çevli’ye İstanbul’da özel bir hastanede tedavi ettiği hastasından koronavirüs bulaşmıştı. Uzman Cerrah, hastalığa yakalanmadan önce sosyal medya üzerinden bir mesaj paylaşmış, yaşadığı güçlükleri anlatarak “Bizi kim koruyacak?” diye sormuştu.

Ailenin avukatı, İstanbul Bakırköy İş Mahkemesi’ne, doktor Çevli’nin yaşamını yitirmesinin iş kazası olduğunun tespiti için dava açtı.

Kazanılması durumunda, dava  emsal teşkil edecektir. Halkçı Mühendis Mimar ve Şehir Plancıları olarak diyoruz ki meslektaşlarımızın ve işçilerin hayatı parabalarının kar hırsından daha değerlidir. Çalıştığı için koronavirüs bulaşan bir kişinin iş kazası ve meslek hastalığı sayılması  en temel hakkıdır

 

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.